Tefsîrü'l-Menâr'ın Kur'an Mesajı Meâl-Tefsirine Etkisi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Temel İslam Bilimleri Anabilim Dalı (Yl) (Tezli), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EBRU TERCAN

Danışman: Ersin Çelik

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez çalışması, Muhammed Esed'in The Message of The Qur'an (Kur'an Mesajı Meâl-Tefsiri) adlı meâl-tefsirinde Tefsîrü'l-menâr düşüncesinin etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, çağdaş dönemde ortaya çıkan tefsirlerin birbirleriyle nasıl bir etkileşim içinde olduğunu görmek açısından önemli bir örnek sunmaktadır. Tez iki ana bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde Tefsîrü'l-menâr ile Kur'an Mesajı meâl-tefsirinin Kur'an'a yaklaşım biçimleri ve düşünce yapıları ortak noktalar üzerinden ele alınmıştır. Bu bölümde özellikle her iki müellifin ortak yorumlama yöntemleri vurgulanmıştır. Tezin ikinci bölümünde ise yaratılışla ve ahiretle ilgili âyetler, mûcizevi olaylar ve bazı fıkhî hükümler gibi belirli konu başlıkları seçilmiştir. Bu konulara dair her iki eserde yer alan yorumlar karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Her iki müellifin klasik dönem tefsirlerinden hangi yönlerde ayrıldığını daha açık biçimde ortaya koyabilmek için klasik tefsirlerdeki yorumlara da çalışmada yer verilmiş ve bu görüşler karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Böylece Esed'in yorumlarında Menâr Tefsiri etkisinin hangi alanlarda ve ne derecede ortaya çıktığı gösterilmeye çalışılmıştır. Bu çalışma, yalnızca iki eser arasında bağ kurmakla kalmayıp çağdaş tefsir geleneği içerisinde ortaya çıkan ortak yönleri ve yorum çeşitliliğini de değerlendirmeye çalışmıştır.