GÖKKUŞAĞI ALABALIĞI (Oncorhynchus mykiss) DERİSİNDEN ELDE EDİLEN JELATİN EKSTRAKTI KULLANILARAK YEŞİL KİMYA YÖNTEMİ İLE ORGANİK-İNORGANİK HİBRİT NANOYAPILARIN SENTEZLENMESİ VE SENTEZ MEKANİZMASININ İNCELENMESİ VE ANTİMİKROBİYAL ÖZELLİKLERİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Su Ürünleri (Yl), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖMER FARUK SARITAŞ
Danışman: Ayşe Demirbaş
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Günümüz teknolojisinde nanoteknolojik ürünlerin yüksek verimlilik ve kararlılık göstermesi, yüksek yüzey hacim alanı oranına sahip olması nedeni ile neredeyse her alanda tercih edilmektedir. Nanoteknoloji gıda sanayinde yeni gıda ürünlerinin geliştirilmesi, gıdaların besin değerlerinin artırılması, patojenlerin tespiti, gıda kalitesinin izlenmesi gibi pek çok faydalar sağlamaktadır. Nanoteknoloji uygulamaları ile geleneksel paketleme teknikleri yerini akıllı ambalajlara bırakacaktır. Bu şekilde gıdaların bozulma belirtilerinin önceden tespit edilmesi, gıda güvenilirliği ve raf ömrünün güvence altına alınması sağlanacaktır. Bu çalışma, balık (gökkuşağı alabalığı) derisinden elde edilen jelatin kullanılarak farklı çözücülerin (su, etanol ve kloroform) ve farklı bakır konsantrasyonlarının (0.5 mM, 2 mM, 4 mM, ve 5 mM) bakır hibrit nanoçiçeklerin (Cu-HNÇ) morfolojisi üzerindeki etkisini araştırmayı amaçlamaktadır. Yapılan bu çalışma ile ilk kez gökkuşağı alabalığı atıkları olarak bilinen derilerden elde edilen jelatin kullanılarak metalik nanoyapılar (Cu-HNÇ ve Ag-NPs) sentezlenmiştir. Ayrıca bu çalışmada, gökkuşağı alabalığı derisinden elde edilen jelatin içindeki biyopeptitlerin bakır ve gümüş metalini stabilize edici ve indirgeyici bir ajan olarak kullanılması ve elde edilen çiçek şeklinde hibrit nanoyapılar (Cu-HNÇ) ile jelatin esaslı sentezlenen gümüş nanoyapıların (Ag-NPs) karakterize edilmesi sonrasında antimikrobiyal özellikleri incelenmiş ve kıyaslanmıştır. Elde edilen Cu-HNÇ ve Ag-NPs lerin karakterizasyonları için; X-Işınları Difraktometresi (XRD), Taramalı Elektron Mikroskobu (SEM), Geçirimli Elektron Mikroskobu (TEM), UV-VIS Spektrofotometre, Enerji Dağılımlı X-Işını Spektroskopisi (EDS) ve Fourier Dönüşümlü Kızılötesi Spektrometri (FT-IR) analizleri ile gerçekleştirilmiştir.Elde edilen metalik nanoyapıların antimikrobiyal çalışmalarında Escherichia coli O157:H7 (ATCC 43895), Staphylococcus aureus (ATCC 23235), Listeria monocytogenes (ATCC 35152) ve Salmonella enterica (ATCC 35664) bakterilerine karşı test edilmiştir. Ag-NPs'ler etkisini tüm bakteriler üzerinde belirgin bir şekilde gösterirken Cu-HNÇ'ler de hiçbir etki gözlenmemiştir. Cu-HNÇ'lerin sentez aşamasında kullanılan bakır konsantrasyonu ve jelatinin çözündürüldüğü farklı çözücülerde yapıların daha farklı morfolojilere sahip olduğu gözlemlenmiştir. Yapılan bu çalısma ile su ürünleri işleme atığı olarak bilinen balık derisi kullanlarak organik-inorganik yapıda Cu-HNÇ ve Ag-NPs yapıları elde edilebileceği literatürde ilk kez ortaya konulmuştur.