Çay Atığı Uygulamalarının Kuraklık Stresi Altındaki Karalahana (Brassica olerecea var. acephala)'nın Büyüme ve Verim Parametreleri Üzerine Etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, BAHÇE BİTKİLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ALPARSLAN OĞUZ
Danışman: Hatice Filiz Boyacı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çay fabrikalarında çayın işlenmesi sırasında ortaya çıkan atıklar karalahana tarımı için sürdürülebilir organik madde kaynağı olabilir. Bu çalışmada çay atığının kuraklık stresi altında karalahananın büyüme ve verim parametreleri üzerine etkisini belirlemek amacıyla toprağa %5 ve %10 oranında çay atığı ilave edilerek %25 ve %50 su kısıtı uygulamaları yapılmış ve tam sulama (%100) ile karşılaştırılmıştır. Bitkilerin morfolojik gelişimlerine dayanan 15 parametre kullanılarak yapılan değerlendirmelerde kuraklık stresinin tüm incelenen parametreler üzerinde olumsuz etki yaptığı, stresin şiddeti arttıkça etkisinin de daha fazla olduğu, yetiştirme ortamına Çay Atığı ilavesinin bitkilerde zararlanma derecesini arttırdığı, bitki boylarında kısalmaya ve klorofil indeks değerlerinde azalmaya neden olduğu belirlenmiştir. Bununla birlikte toprağa stres olmayan ortamda %10 Çay Atığı ilave edilmesinin bitkilerde yaprak sayısı, bitki yaş ağırlığı, kök çapı ve kök yaş ağırlığı üzerinde herhangi bir katkı yapmadığı gibi olumsuz etkisinin de olmadığı ancak kuru ağırlığını artırdığı gözlenmiştir. Sonuç olarak, sulamanın yetersiz olduğu ve kurak koşullarda fabrikalarda atık olarak ortaya çıkan materyallerin kullanımı karalahana için uygun bulunmamıştır. Çay Atığının bu amaçla değerlendirilebilmesi için biyoaktif bileşiklerinin öncelikle uzaklaştırılması, kompost veya biyokömür formlarına dönüştürülerek kullanılması gerekmektedir.