Soğuk Savaş'tan Rusya-Ukrayna Savaşı'na Almanya'nın Güvenlik Politikalarındaki Dönüşüm: Zeitenwende ve Avrupa Güvenliği

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, ULUSLARARASI İLİŞKİLER ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BURHAN ALPAYDİN

Danışman: Seven Erdoğan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez, Almanya'nın güvenlik politikalarının tarihsel evrimini Soğuk Savaş döneminden Rusya-Ukrayna Savaşı sonrasına uzanan süreçte incelemekte ve 2022'de ilan edilen "Zeitenwende" dönüşümünü analiz etmektedir. Çalışmanın temel amacı, Almanya'nın güvenlik algısında yaşanan değişimin tarihsel sürekliliğin bir uzantısı mı yoksa yapısal bir paradigma değişimi mi olduğunu ortaya koymak ve bu dönüşümün Avrupa güvenlik mimarisi üzerindeki etkilerini değerlendirmektir. Tezde, İkinci Dünya Savaşı sonrası oluşan askeri güce mesafeli ve çok taraflılığa dayalı güvenlik kültürü; Soğuk Savaş dönemi, Ostpolitik süreci ve birleşme sonrası temkinli yaklaşım çerçevesinde ele alınmıştır. 2014 Kırım ilhakı önemli bir kırılma işareti olmakla birlikte, esas dönüşümün 24 Şubat 2022 sonrasında gerçekleştiği ortaya konulmuştur. Rusya-Ukrayna Savaşı, Almanya'nın savunma politikasında kapsamlı bir yeniden yapılanma sürecini başlatmış; 100 milyar Euroluk özel savunma fonu, Bundeswehr'in modernizasyonu ve Avrupa güvenliğinde daha aktif bir rol üstlenilmesi bu değişimin somut göstergeleri olmuştur. Çalışma ayrıca NATO'nun doğu kanadını güçlendirme stratejileri ve Avrupa Birliği'nin savunma iş birliği girişimleri bağlamında Almanya'nın artan liderlik rolünü değerlendirmektedir. Bulgular, Almanya'nın "çekingen güç" kimliğinden daha fazla sorumluluk üstlenen bir aktöre doğru evrildiğini göstermektedir. Bununla birlikte, bu dönüşümün kalıcı bir güvenlik paradigmasına dönüşüp dönüşmeyeceği, reformların sürdürülebilirliği ve Avrupa düzeyindeki iş birliğinin derinleşmesine bağlıdır.