Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi evde sağlık hizmetleri birimi'nde kayıtlı geriatrik hastaların (65 yaş ve üzeri) malnütrisyon durumlarının değerlendirilmesi

MERVE NUR SERÇE ÖZKOÇ

Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi evde sağlık hizmetleri birimi'nde kayıtlı geriatrik hastaların (65 yaş ve üzeri) malnütrisyon durumlarının değerlendirilmesi

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MERVE NUR SERÇE ÖZKOÇ

Danışman: Cüneyt Ardıç

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Rize Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi (RTEÜ) Tıp Fakültesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Evde Sağlık Hizmetleri Birimi'nde kayıtlı olan 65 yaş ve üzeri hastaların nütrisyon durumunu tespit etmek, beslenme yetersizliği ile ilişkili olabilecek etkenleri araştırmak, beslenme durumunun laboratuvar parametreleri üzerindeki etkisini tespit etmek, beslenme yetersizliği olan hastaları tedavi etmek ve bu hastaları yakın takip altına almaktır. Yöntem: Tanımlayıcı kesitsel tipteki çalışmamız, 01.01.2021 ve 30.07.2021 tarihleri arasında Rize RTEÜ ve Araştırma Hastanesi Evde Sağlık Hizmetleri Birimi'nde kayıtlı hastalara yapılan rutin ziyaretler sırasında uygulandı. Dahil etme ve dışlama kriterleri dikkate alınarak, 161 hasta ile çalışma gerçekleştirildi. Kriterleri sağlayan hasta ve hasta yakınlarının sosyodemografik verileri, hastanın öz geçmişi ve klinik durumu, hastanın antropometrik ölçümleri, Mini Nütrisyon Değerlendirme Kısa Form (MNA-SF) tarama testi, tarama testinden 11 ve altında puan alan hastalara ise MNA değerlendirme formları uygulandı. Sonrasında hastanın rutin tetkiklerinden elde edilen laboratuvar verileri kayıt altına alındı. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 161 yaşlının %68,9'u kadın ve %31,1'i erkekti. Yapılan değerlendirmeler sonucunda hastaların %21,7'sinin malnütrisyonlu, %28'inin malnütrisyon riski altında ve %50,3'ünün normal nütrisyonel durumda olduğu tespit edildi. Yaş (p=0,029), Covid-19 (p=0,001), dekübit (p=0,039), demans/depresyon (p<0,001), son üç ayda hastaneye yatış öyküsü (p=0,041) olan ve bakıcı yardımı ile beslenenlerde (p<0,001) beslenme yetersizliği olasılığı daha yüksek; erkek bakıcısı (p=0,02), diyabeti (p=0,006) ve evde bakım hizmet süresi uzun (p=0,018) olanlarda ise beslenme yetersizliği olasılığı daha düşüktü. Ayrıca yüksek hemoglobin (p=0,033), düşük potasyum düzeyleri (p=0,009) ve düşük baldır çevresi (p<0,001) beslenme yetersizliği ile ilişkiliydi. Sonuç: Malnütrisyon yaşlılarda morbidite ve mortaliteyi arttıran ciddi komplikasyonlara neden olabilen, çok sık görülen ve önemli bir geriatrik sendromdur. Bu nedenle her yaşlı birey kapsamlı geriatrik bakım çerçevesinde beslenme açısından da mutlaka değerlendirilmeli ve malnütrisyona neden olabilecek faktörler açısından dikkatli olunmalıdır. Anahtar kelimeler: Evde sağlık hizmetleri, malnütrisyon, yaşlı, MNA