Preterm bebeklerde patent duktus arteriyozus tanı ve tedavisinde yeni sistemik inflamatuvar biyobelirteçlerin rolü
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DEMET TÜRKELİ
Danışman: Hikmet Kıztanır, İlkay Er, Medeni Arpa
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
PRETERM BEBEKLERDE PATENT DUKTUS
ARTERİYOZUS TANI VE TEDAVİSİNDE YENİ SİSTEMİK İNFLAMATUVAR BİYOBELİRTEÇLERİN
ROLÜ
Giriş ve
Amaç:
İnflamatuvar mekanizmalar, preterm bebeklerde hemodinamik açıdan anlamlı patent
duktus arteriyozusun (hsPDA) devamlılığına katkıda bulunabilir. Bu çalışmada,
hsPDA nedeniyle farmakolojik tedavi alan prematüre bebeklerde tam kan sayımı
kaynaklı inflamatuvar indekslerin erken postnatal dönemdeki zamansal
değişimlerinin değerlendirilmesi ve bu indekslerin tedavi sonrası duktal
kapanma durumu ile tedavi yanıtı arasındaki ilişkilerinin incelenmesi
amaçlandı.
Yöntem:
Bu tek merkezli
retrospektif çalışmaya, gestasyon yaşı <34 hafta olan ve hsPDA nedeniyle
farmakolojik tedavi alan prematüre bebekler dahil edildi. Hematolojik
parametreler ve inflamatuvar indeksler postnatal 1., 3. ve 7. günlerde
değerlendirildi. Nötrofil-lenfosit oranı (NLR), monosit-lenfosit oranı (MLR),
trombosit-lenfosit oranı (PLR), sistemik immün-inflamasyon indeksi (SII),
sistemik inflamasyon yanıt indeksi (SIRI), pan-immün inflamasyon değeri (PIV)
ve immatür granülosit (IG) parametreleri analiz edildi. Zamansal değişimler tüm
çalışma grubunda ve tedavi yanıtına göre karşılaştırıldı.
Bulgular:
Önceden belirlenen
dahil etme ve dışlama kriterlerinin uygulanmasından sonra, çalışma kohortu
hsPDA tanılı 71 prematüre bebekten oluştu. NLR ve PLR değerleri postnatal 3.
günde en yüksek düzeye ulaşırken, MLR yüksek seyrini sürdürdü ve PIV değerleri
7. güne doğru progresif artış gösterdi. SII ve SIRI değerlerinde anlamlı
zamansal değişiklik saptanırken, IG parametrelerinde anlamlı değişiklik
izlenmedi. Tedavi yanıtına göre yapılan karşılaştırmada yalnızca ΔPIV (3.–7.
gün) anlamlı farklılık gösterdi. ΔPIV’nin tedavi yanıtını öngörmedeki ayırt
edici performansı sınırlıydı (AUC=0,653; duyarlılık %36,2; özgüllük %91,7).
Doğum ağırlığı ve gestasyon yaşı birçok hematolojik parametre ve inflamatuvar
indeks ile pozitif korelasyon gösterdi. Tedavi sonrası duktal kapanma durumu
ile postnatal 1. günde IG% arasında, postnatal 3. günde ise monosit sayısı ve
MLR arasında negatif korelasyon saptandı.
Sonuç: hsPDA tanılı prematüre bebeklerde
inflamatuvar indeksler erken postnatal dönemde belirgin ve farklı zamansal
paternler göstermektedir. PIV’deki zamansal değişimin tedavi yanıtı ile
ilişkili bulunması, kalıcı inflamasyon ile devam eden duktal açıklık arasında
olası bir bağlantıya işaret etmektedir. Ancak bu bulguların klinik kullanımda
yer bulabilmesi için daha geniş örneklemli prospektif çalışmalarla doğrulanması
gerekmektedir.
Anahtar Kelimeler: Patent duktus arteriyozus; prematüre bebek; inflamatuvar indeks; pan-immün inflamasyon değeri; tedavi yanıtı.