TÜRKİYE'DE SOSYAL GÜVENLİK SİSTEMİNDE KAYIT DIŞI İSTİHDAMIN YERİ ÜZERİNE NİTEL BİR ARAŞTIRMA

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi (Mahalli İdareler ve Yerinden Yönetim) Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: YUSUF ZİYA AKPINAR

Danışman: Emrah Atar

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Ülkelerin uyguladığı sosyal güvenlik politikaları, kurdukları sosyal güvenlik sistemlerinin sürdürülebilirliğini doğrudan etkiler ve bu da vatandaşların memnuniyeti ile paralellik gösterir. Sistem düzgün işlediğinde, vatandaşlar gelecekleriyle ilgili daha umutlu olurlar. Bu bağlamda, sosyal güvenlik yalnızca siyasi tercihlerle şekillenen bir alan değil, aynı zamanda vatandaşların devlete karşı aidiyet duygularını güçlendirebilen ve onların daha huzurlu yaşamalarını sağlayan toplumsal bir unsurdur. Bu nedenle sosyal güvenlik sisteminin etkin bir şekilde işlemesi hayati önem taşır. Sistem doğru işlemediğinde ise gelir-gider dengesindeki bozukluklar, açıkların oluşmasına yol açar. Özellikle kayıt dışı istihdamın yaygın olması, sosyal güvenlik sisteminin finansal sürdürülebilirliğini tehdit eden en önemli unsurlardan biridir ve gelir kaybına neden olarak sistem üzerindeki yükü artırmaktadır. Bu çalışmada, Türkiye'de kayıt dışı istihdamın sosyal güvenlik gelir-gider dengesi üzerinde yarattığı etki üzerinde durulmuş, kayıt dışı istihdamın gerekçeleri; literatürel taramanın yanı sıra ilgili kişilerle mülakatlar yaparak ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bununla birlikte Sosyal Güvenlik Kurumu'nun yıllar içindeki açık durumu incelenmiş ve bu açıkların sebepleri ile bunlarla mücadele yolları konusunda önerilerde bulunulmuştur.