Maxima ile lineer programlama ve uygulamaları


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Matematik (Yl), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FATMA ERDEM TOSUN

Danışman: Süleyman Şengül

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İktisadi ve ekonomi gibi alanlarda en çok karşılaşılan problemlerden biri doğrusal (lineer) programlama problemleridir. Bu problemlerin çözümü için tarih boyunca değişik yöntemler kullanılmıştır. Bu yöntemlerde en uygun çözüme bir uygun köşe noktasından diğer uygun bir köşe noktasına geçilerek adım adım ulaşılmaktadır. Teknolojik gelişmelerin yaşanmasıyla birlikte lineer programlama problemleri için farklı yazılımlar geliştirilmiştir. Bu yazılımların bir kısmı açık erişimlidir ancak çoğunluğu ücretli yazılımlardan oluşmaktadır. Bu ise herkesin bu yazılımlara erişimini zorlaştırmaktadır. Öte yandan bu yazılımlar lineer optimizasyon problemlerini çözerken genel olarak giriş elemanlarını alarak kullanıcıya sadece en uygun (optimum) sonucu göstermektedir. Bu çalışmada ücretsiz olarak erişilebilen Maxima programı yardımıyla lineer optimizasyon problemleri için açık erişimli kodlar hazırlanması amaçlanmıştır. Çalışmanın birinci kısmında lineer programlamada ele alınan yöntemler hakkında örnekler üzerinden bilgiler verilmektedir. Seçilen örnekler genel olarak lisans öğrencilerinin anlayabileceği endüstriyel problemlerden seçilmeye çalışılmıştır. İkinci kısmında ise her bir yöntemin Maxima ortamına aktarılması sağlanarak birinci kısımda ele alınan problemlerin çözümleri ilgili program ile elde edilmektedir. Hazırlanan programda diğer programlardan farklı olarak her bir adımda elde edilen veriler ve uygun çözümler ekranda yazdırılarak kullanıcı dostu bir program oluşturulması hedeflenmiştir. Ayrıca oluşturulan Maxima kodları da ek bölümünde verilerek kullanıcılara açık erişimli bir program oluşturulması sağlanmaktadır.