Metabolik sendromlu ve periodontitisli bireylerde inflamatuar stres ve periodontal doku yıkımının incelenmesi
Tezin Türü: Diş Hekimliğinde Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi, Klinik Bilimler Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: REYHAN ŞENKAL
Danışman: Hatice Yemenoğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Metabolik sendrom ve periodontitis, yaşam kalitesini olumsuz etkileyen ve toplumlarda giderek artan oranlarda görülen hastalıklardır. Her iki hastalık da sistemik inflamasyon ve insülin direciyle ilişkili olduğu için birbirlerini etkileme potansiyeline sahiptir. Periodontal hastalıkta arttığı düşünülen bazı parametrelerin metabolik sendromda da arttığı bilinmektedir. Bu çalışmanın amacı, metabolik sendrom ve periodontitis arasındaki ilişki göz önüne alınarak, IL-20'nin metabolik sendromlu bireylerdeki periodontal yıkım üzerine olan etkisini değerlendirmektir. Materyal ve Metod: Çalışmamıza, sistemik ve periodontal olarak sağlıklı (KG, n=20), sistemik olarak sağlıklı ve periodontitisli (PG, n=20), metabolik sendromlu ve periodontal olarak sağlıklı (MG, n=20), metabolik sendromlu ve periodontitisli (MPG, n=20) olmak üzere 80 birey dahil edildi. Katılımcılardan biyokimyasal analizler için DOS ve serum örnekleri toplandı. İstatistiksel analiz için, Kruskal-Wallis H testi, Bonferroni düzeltmeli Post-Hoc Testi, Spearman analizi ve Ki-kare testi kullanıldı. Bulgular: DOS ve serumda ölçülen IL-20 değerleri istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde en yüksek MPG'de bulundu (p=0,001). DOS ve serumdaki IL-20 değeri ile periodontal parametreler arasında anlamlı pozitif ilişki bulundu (p<0,01). DOS ve serumdaki RANKL ve RANKL/OPG seviyelerinin periodontitis varlığında yükseldiği (p=0,001), IL-20 ve klinik parametreler ile pozitif korelasyon gösterdiği bulundu (p<0,01). Serumdaki MMP-8 seviyelerinin periodontitiste yükselmesine ek olarak bu biyobelirteçin, periodontitis durumundan bağımsız olarak metabolik sendromda da yükseldiği, en yüksek MMP-8 değerinin MPG'de izlendiği (p=0,001), IL-20 değerleri ve tüm klinik parametreler ile pozitif korelasyon gösterdiği bulundu (p<0,01). Serum TOS değerlerinin de periodontitis ve metabolik sendrom durumda yükseldiği, en yüksek TOS değerinin MPG'de izlendiği (p=0,012), IL-20 değerleri ve tüm klinik parametreler ile pozitif korelasyon gösterdiği bulundu (p<0,01). TAS değerlerinin KG ve PG'de daha yüksek olduğu ve MPG'de en düşük seviyede olduğu bulundu (p=0,010). OSİ değerlerinin ise hem periodontitis hem de metabolik sendrom durumlarında yükseldiği (p=0,001), DOS IL-20 (p<0,05) ve serum IL-20 (p< 0,01) değeri ile pozitif korele olduğu bulundu. Sonuç: IL-20 hem periodontitis hem de metabolik sendrom ile ilişkili bulundu. IL-20'nin hem RANKL/OPG oranını etkileyerek, hem de oksidatif stresi arttırarak, kemik yıkımını arttırıyor olabileceğini düşünmekteyiz. Anahtar Kelimeler: Metabolik sendrom, periodontitis, IL-20, RANKL, oksidatif stres, DOS