Türkiye diasporik alanındaki Çeçenlerde etnik grup inşası: Ulusal ve ulusötesi süreçler üzerinden bir inceleme


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Uluslararası İlişkiler, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GAMZE KOLİVAR

Danışman: Hüsrev Tabak

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

19.yüzyılda Osmanlı topraklarına gerçekleşen göçlerle temelleri atılan Çeçen diasporası, Birinci ve İkinci Çeçen Savaşları'nın etkisiyle toplumsal ve kültürel kimliğini güçlendirerek bugünkü yapısını kazanmıştır. Diaspora topluluğu zaman içerisinde çeşitli sivil toplum kuruluşları ve dernekler aracılığıyla kurumsal bir yapı kazanmış, bu yapı kültürel kimliğin korunması, dilin aktarılması ve toplumsal dayanışmanın sürdürülmesi yönünde işlevsel roller üstlenmiştir. Anavatanla olan ilişkiler ise tarihsel bağların ötesine geçerek kültürel ve eğitim alanlarında süreklilik gösteren bir etkileşim biçimine dönüşmüş, böylece diaspora kimliğinin her iki coğrafyada eş zamanlı olarak inşasına katkı sağlamıştır. Bu çalışma, Rogers Brubaker'ın etnik grup inşası yaklaşımı üzerinden Türkiye'de yerleşik Çeçen diasporik topluluklarının etno-kültürel girişimciler eliyle ulusal ve ulusötesi süreçlerle yürütülen etnisite inşası ve sürdürülmesi dinamikleri ve pratiklerini incelemektedir. Türkiye'deki Çeçenlerin grup inşası sürecini nasıl başlattıkları ve nasıl devam ettirdiklerinin yanında anavatan (Çeçenya) ile olan ilişkilerini nasıl sürdürdüklerini anlamayı hedeflemektedir. Bu bağlamda çalışmanın verileri, Türkiye'deki Çeçenler üzerine üretilmiş akademik ve yazılı kaynakların yanı sıra Çeçen dernekleriyle gerçekleştirilen yarı-yapılandırılmış mülakatlardan elde edilmiştir.