Bor, stronsiyum ve/veya magnezyum katkılarının Al-Si alaşımlarının yapısal ve mekanik özelliklerine etkisi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Makine Mühendisliği (Yl), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GİZEM AYATA

Danışman: Ali Paşa Hekimoğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada bir dizi ikili Al-Si ve farklı oranlarda silisyum, bor ve/veya stronsiyum, magnezyum içeren Al-Si esaslı üçlü ve dörtlü alaşım ile bir adet beşli Al-12Si-0,05B-0,1Sr-0,6Mg alaşımı kokil kalıba döküm yöntemi ile üretildi. Üretilen alaşımların içyapıları standart metalografik yöntemler kullanılarak incelendi. Sertlik ve mekanik özellikleri sırasıyla Brinell sertlik ölçüm yöntemi ve üniversal çekme deneyi yardımıyla belirlendi. İkili Al-Si alaşımlarının içyapılarının alüminyumca zengin α dendiritleri, primer silisyum ve ötektik Al-Si fazından oluştuğu görüldü. Al-Si alaşımlarına yapılan bor katkısı alüminyumca zengin α dendiritlerinin küçülmesine ve ötektik fazın morfolojisinin değişmesine neden oldu. Stronsiyum içeren Al-Si esaslı üçlü alaşımların ikili Al-Si alaşımlarına göre daha ince ve küresel yapılı ötektik fazdan oluşan bir yapı sergilediği görüldü. Magnezyum Al-Si-Sr alaşımlarının dendiritik yapısını ve diğer fazları belirgin bir şekilde etkilemedi, ancak dörtlü Al-Si-Sr-Mg alaşımların içyapısında magnezyumca zengin fazların oluşmasına neden oldu. Belirli oranlardaki bor, stronsiyum ve magnezyum katkılarının üretilen alaşımların hem sertliğini hem de çekme dayanımını artırdığı görüldü. Alaşımların sertlik ve çekme dayanımındaki artış ile kopma uzaması değerlerindeki değişimler element katkısı nedeniyle içyapılarında meydana gelen değişikliklere dayandırılarak irdelendi.